Tjonge, jonge

wat was het spannend vorige week met de uitslagen van de examens. Dit is niet goed voor bloeddruk en hartslag. Oudste is geslaagd met vlag en wimpel (die hingen we dan ook uit). Volgende week volgt de diploma uitreiking.

In de tussentijd ben ik, om de zinnen te verzetten, gaan bakken. Op het blog van Levine vond ik het recept voor een speltbrood. Het is een heel lekker brood. Bij de bakker in de buurt van mijn ouders verkopen ze een broodje wat er qua smaak op lijkt: de kloostermop.
De kloostermop is wel zoeter dan het speltbrood van Levine, de mop gaat meer richting suikerbrood. Nu is het probleem dat zowel in de kloostermop als in het suikerbrood lactose zit. En daar hebben zowel jongste als ik last van.

Daarom ben ik gaan experimenteren met het recept. Alle pogingen waren lekker en de lekkerste wil ik graag met jullie delen. Het is een brood geworden van tarwebloem:

Wat heb je nodig?
Thoolse mop: Genoeg voor 2 broodjes

• 125 gram roggedesem (actief, 100% hydratatie)
• 220 gram handwarm water
• 500 gram tarwebloem
• 6 gram gist (omdat dit een verrijkt deeg is gebruik ik 'bruin', met 'blauw' lukt het ook)
• 8 gram zout
• 15 gram zonnebloemolie
• een flinke theelepel koekkruiden (of naar smaak)
• 200 gram donkerbruine basterdsuiker
• 50 gram noten (walnoten, hazelnoten, pecan noten)
• 80 gram rozijnen
• 2 eetlepels hagelsuiker of greinsuiker
• beetje griesmeel of tarwebloem om brood en rijsmandje te bestrooien

Wat ga je doen?

Ik gebruik voor de bereiding een standmixer. Op de hand duurt het kneden (veel) langer.

Doe desem, tarwebloem en water in een kom. Kneed dit in 2 minuten tot een ruw deeg en laat dit mengsel (afgedekt) 20 minuten staan.

Voeg gist, olie, suiker en zout toe. Kneed nu het mengsel in ongeveer 10 minuten tot een soepel deeg. Let op: het deeg is erg plakkerig. Dit hoort zo.

Links: Thoolse mop, rechts gewoon brooddeeg

Kneed daarna de koekkruiden, noten en rozijnen door het deeg.

Eerste rijs: Vet een kom in met olie. Maak een bal van het deeg. Keer het deeg een keer in de kom. Laat dan op een warme, tochtvrije plaats 1 1/4 uur rijzen. Als je er met een (ingevette) vinger in prikt en het gat blijft staan dan is het deeg goed gerezen.

Vet het aanrecht in met wat zonnebloemolie. Stort het deeg uit de kom en druk de lucht er uit. Deel het deeg in twee gelijke stukken en bol het op. Laat dit afgedekt 20 minuten rusten.

Bol daarna het deeg voor de tweede keer op, nu wat steviger. Strooi de hagel- of greinsuiker over de bovenkant. Strooi er daarna wat tarwebloem of griesmeel over. Bestrooi ook 2 rijsmandjes met griesmeel. Leg nu de deegbollen met de bovenkant naar onderen in de rijsmandjes. 

Je kunt het deeg ook direct op een bakplaat laten rijzen. Het zal dan meer naar de zijkant rijzen dan in een rijsmandje.

Tweede rijs: Dek het deeg af. Laat het deeg nog 1 1/2 uur rijzen. Als je er met een vinger in prikt en het deeg veert terug dan is het goed gerezen.

Bestrooi ondertussen een bakplaat met griesmeel. Verwarm de oven voor op 200 C conventioneel of 180 C stoomoven. Stort de broodjes op de bakplaat. Bak het brood 20 minuten met stoom. Dan zet ik de stoom uit en bak nog 15 minuten. Let er op dat de suiker niet verbrandt. Zet dan de temperatuur wat lager en bak eventueel wat langer.

Als je één groot brood bakt wordt de baktijd langer. Het brood is gaar als het hol klinkt als je er op klopt.

De korst is nu nog zacht. Bij het afkoelen wordt die heerlijk knapperig.

Eet smakelijk!

Heel veel goede tips over broodbakken vind je bij Levine.

Fotoshoot

Op dit moment zijn we druk bezig voor de webwinkel Tikkeltje Zeeuws. Er worden ontwerpen gemaakt en truien en mutsen gebreid. Soms heeft één steek meer of minder grote gevolgen voor het ingebreide patroon.

Gelukkig is e-mail geduldig en zo vliegen de ontwerpen langs de digitale snelweg van Hulst naar Arnemuiden naar Tholen en weer terug ;-).

Die ontwerpen moeten natuurlijk ook allemaal worden gefotografeerd. Enkele weken geleden én gisteren hadden we zo'n sessie. Alle foto's zijn gemaakt door MvD.

Eerst in de kleren:

 Dan voor het 'eggie':

Na afloop keuren:

Brei pakketten van deze kindertruien (maat 92 - 104, 116 - 128 en 140- 164) zijn op dit moment via e-mail al te bestellen. Het pakket bevat een werkbeschrijving, knopen voor de kleinere maten en garen in één kleur. Voor het breien van de streepjes kunt u een restje bijpassend garen gebruiken óf een bolletje in de gewenste kleur meebestellen.
Wordt vervolgd.......

Rijsmandjes

In het vorige berichtje vertelde ik dat een paar rijsmandjes wel handig is bij het maken van zuurdesembrood.
Aan het begin van mijn zuurdesem-avontuur heb ik die nog niet. Rijsmandjes zijn behoorlijk aan de prijs. Bovendien weet ik nog niet:
- ik het leuk vind om brood te blijven bakken
- het de tijd en moeite waard vind
- of de rest van de familie dit brood ook lekker vindt.

Dus: de eerste creaties worden gemaakt zonder rijsmandjes. Zoals het woord al aangeeft zijn deze mandjes bedoeld om brood in te laten rijzen. Het brood komt dan mooi in vorm. Bij een rijsmandje van bijvoorbeeld riet krijg je bovendien van die leuke 'artisan' randjes in je brood. Dat geeft een mooie authentieke uitstraling en het oog wil tenslotte ook wat.

Helaas heb ik er geen filmpje van, alleen een stilstaande foto (anders hadden jullie héél hard kunnen lachen):

De eerste twee broden liggen te rijzen. Brood met zuurdesem (zonder andere gist) is vrij slap van 'constructie'. Nadat de helft van de rijstijd is verstreken blijken de broden mooi te rijzen, maar vooral in de breedte. Daarom heb ik er in eerste instantie een paar opgerolde thee- en keukendoeken tussen gelegd.
Vervolgens rijst het brood naar de buitenkanten weg. Niet voor één gat te vangen leg ik daar dan twee grote rolstokken. Geloof het of niet: het rijzende deeg heeft zo veel kracht dat die stokken tot drie keer toe van de bakplaat afgeduwd worden. Dan geef ik het maar op.

De eerste bak levert daardoor wat plattere broden op. De smaak van de broden is prima en ik vind het leuk om te bakken. Daarom besluit ik toch rijsmandjes aan te schaffen: twee ronde en twee langwerpige. Mijn mandjes zijn voor broden van ongeveer 750 gram. Daarvan kan ik er precies twee tegelijk bakken in mijn oven.

Foto: weekend bakery

Foto: weekend bakery

Er zijn verschillende soorten rijsmandjes in verschillende prijsklassen. Na wat rondlezen op het wereldwijde web worden het rijsmandjes van riet. Die zouden wat moeilijker in gebruik zijn voor beginnelingen maar wel het mooiste resultaat opleveren. Nu beschouw ik mijzelf echt nog als een beginneling op het zuurdesem bakgebied. Ik ben toch blij dat ik de (duurdere) rieten rijsdmandjes heb gekocht. De mandjes zijn bij verschillende (web)winkels te koop. Vooral in Duitsland is er veel keus. 

Op de website van de Weekend Bakery staat een filmpje over het voorbereiden van rieten rijsmandjes. En ik moet zeggen dat dit werkt. Inmiddels heb ik verschillende broden gebakken: met alleen zuurdesem, met zuurdesem en gist en inmiddels ook 'enriched doughs' zoals ze dat zo mooi zeggen in de UK. (Wat is de Nederlandse benaming hiervoor? 'Verrijkte degen' ;-)?)

Al deze broden hebben een mooi resultaat met het rijsmandje. Bovendien weet ik inmiddels dat het belangrijker is om je rijsmandje in te 'bloemen' dan je deegstukken. Ik bestrooi de mandjes met wat tarwebloem en de deegstukken met (ongebleekte) griesmeel. Nu ben ik al een keer de tarwebloem vergeten en een andere keer de griesmeel. In het geval met (zonder) de tarwebloem had ik een plakincident. De boule bleef gedeeltelijk aan het mandje hangen. Een paar dagen later vergat ik bij hetzelfde soort deeg de griesmeel. Hoewel het mandje wat moeilijker loste kwam dit brood er wel goed uit.

Foto: weekend bakery

Nog een tip: als je toch rijsmandjes besteld en je hebt het geld er voor over koop dan ook gelijk bakkerslinnen. In het verleden gebruikte ik een vochtige theedoek bij het rijzen. Dit bakkerslinnen bevalt echter veel beter. Het kan droog over de deegwaren heen. Na gebruik klop je het linnen uit en rol je de lap weer op. Je kunt dit linnen ook gebruiken om stokbrood op te laten rijzen. Ik moet wel bekennen: dit heb ik nog niet geprobeerd.

Zuurdesem

Het is even wat rustiger op deze blog. Niet dan Anna niets heeft te vertellen, integendeel. Maar, Anna is met duizend dingen bezig (figuurlijk dan). Eigenlijk is het de schuld van Paul Hollywood en de serie 'Bread' op de BBC. In één van de afleveringen werkt Paul met zuurdesem. En toen dacht Anna: 'Dat wil ik ook proberen.'

Zo gezegd, zo gedaan. Als je ook met zuurdesem wilt gaan werken: het duurt minstens 1 week voor het desem 'goed' (klaar) is en nog wat langer voor het echt op het toppunt gaat werken. Op het internet links en rechts wat opgezocht en de proef op de som genomen met verschillende te ontwikkelen desems:
- van spelt
- van rogge
- van tarwebloem

Antwoord

Dit is toch wel één van de mooie dingen van bloggersland. Na de publicatie van afgelopen dinsdag kwam er vrijwel direct een reactie van Bommelmien. 

Zij schrijft: 

Het was vanmiddag direct duidelijk dat één van de raadsels wel opgelost kon worden. Ik herkende direct de reistas van mijn schoonmoeder.

Hij is er nog steeds. Zij heeft de tas bij leven aan onze jongste dochter gegeven met de nodige verhalen. Ik heb onze dochter gebeld en zij zal een foto maken van haar tas.

De tas was oorspronkelijk van de tantes van mijn schoonmoeder. De tantes – het waren er drie- waren nog van voor 1900.

Als kind ging mijn schoonmoeder logeren bij de tantes, die vlak bij woonden, haar spulletjes, lijfgoed, werden in die tas vervoerd. Na de logeerpartij ging de tas weer mee terug en zij heeft hem heel zorgvuldig bewaard. Nu ligt hij trouw op het voeteneind van het bed van onze dochter.

Bijna tegelijkertijd komt die foto, met een e-mail, ook binnen:

Raadsels

Meer dan een jaar geleden vroeg ik hulp voor streekmuseum 'De Meestoof'. In hun collectie bevindt zich dit stuk textiel:

Wat het is weten we nog steeds niet zeker. De meeste stemmen gaan toch op voor een muts van een streekdracht. Deze muts zou dan worden vastgeknoopt op / aan een ondermuts. Er is zelfs geopperd dat deze muts mogelijk uit Duitsland zou komen.

Wie het weet mag het zeggen.

Verder heeft het museum ook nog dit:

Bijzonder

Op een bijzondere dag: onze poes wordt 23 jaar (echt waar!) een bijzondere vlag. Of eigenlijk: we hebben er drie!